Erfgoed

De Fenix van Oudewater, een lezing van Nettie Stoppelenburg

di 14 april 2026 di 14 apr 2026

 

 

In juli 1575 begint een Spaans offensief tegen de grenssteden tussen Holland en het Sticht. De steden Woerden, Oudewater en Schoonhoven worden bedreigd. Oudewater is het eerste slachtoffer. Woerden merkt de gevolgen. Op uitnodiging van de Stichts-Hollandse Historische Vereniging houdt Nettie Stoppelenburgop dinsdag 14 april aanstaande een lezing over de Oudewaterse Moord en de gevolgen voor Oudewater en Woerden. Dit naar aanleiding van uitgebreid eigen onderzoek. De lezing wordt gehouden in Kapel Weddesteyn, Utrechtsestraatweg 50 te Woerden. Aanvang 20.00 uur en de toegang is gratis. 

 

Achtergrondinformatie

In de voorafgaande jaren zijn de middeleeuwse vestingwerken weliswaar versterkt en uitgebreid, maar het blijkt niet voldoende om de beschieting en de bestorming te weerstaan. De vijandelijke soldaten trekken moordend en plunderend door de stad terwijl de burgers delen van de stad in brand steken. Het duurt een jaar voordat de wederopbouw van Oudewater begint. Dan gaat het niet alleen om de bouw van nieuwe vestingwerken en de herbouw van de huizen, maar ook om de wederopbouw van een samenleving. Overlevenden keren terug, nieuwkomers zijn welkom en ondanks dat de stad krap bij kas zit worden vluchtelingen en hulpbehoevenden opgevangen. Vooral dankzij de touwindustrie keert de welvaart in de stad terug. Bouwmeesters uit de tijd van de wederopbouw bepalen nog steeds het beeld van de stad. De tolerantie die de eerste jaren na de aanvang de herbouw kenmerkt, verdwijnt echter wanneer de stad door religieuze twisten steeds verder verdeeld raakt. Pas in 1650 geeft het stadsbestuur de opdracht voor het grote schilderij van de Oudewaterse Moord. Het vervult vanaf het begin een belangrijke rol in de jaarlijkse herdenking van deze ramp. Is  de  Oudewaterse Moord   in de  eerste  decennia een soort propaganda item voor de opstand, geleidelijk aan verdwijnt het verhaal uit de landelijke geschiedenisboeken. 

Zo niet in Oudewater: daar wordt nog jaarlijks stilgestaan bij deze episode. De lezing gaat ook wat in op Woerden dat in 1575 heeft geprobeerd Oudewater te helpen. Dat bleek uiteindelijk in hun eigen voordeel. Ook op de herbouw van de vestingwerken komt aam de orde. Zowel in Oudewater als in Woerden geeft vestingbouwer Adriaan Anthonisz advies. Hoe de ramp zich voltrekt en wat er zoal speelt bij de wederopbouw, zal Nettie Stoppelenburg tijdens de lezing uit de doeken doen.

 

Over de spreker

Nettie Stoppelenburg studeerde zowel kunstgeschiedenis als archeologie. Zij werkte als medewerker educatie en informatie bij Het Utrechts Archief. Als zij in 1999 betrokken raakt bij de oprichting van Het Touwmuseum in Oudewater start haar nog immer lopend archiefonderzoek naar de geschiedenis van deze stad. Zij publiceert hierover onder andere in het tijdschrift Heemtijdinghen van de SHHV, in het Jaarboek Oud-Utrecht en in het tijdschrift Gens Nostra.

 

 

20.00 uur, geen entree.

Meer informatie?

Bezoek de website van deze activiteit

Locatie

Kapel Weddesteyn, Utrechtsestraatweg 50
Woerden
Locatie op Google Maps

Meer over de cultuurmaker

Stichts Hollandse Historische Vereniging

Deze pagina delen

  • E-mail een vriend